Onderzoeksgroep Middeleeuwen

De Onderzoeksgroep Geschiedenis van de Middeleeuwen vertrekt vanuit het oogpunt van een continuïteit van de Westerse middeleeuwen met de late oudheid enerzijds en de nieuwe tijd anderzijds. Door af te stappen van een traditionele periodisering nodigen de leden van de onderzoeksgroep uit tot interdisciplinariteit en grensoverschrijdend onderzoek, zonder evenwel de eigenheid van de middeleeuwen uit het oog te verliezen. De klemtoon wordt in het onderzoek gelegd op de interactie tussen Kerk en wereld enerzijds, en stadsgeschiedenis anderzijds. Uiteraard hecht de onderzoeksgroep eveneens een groot belang aan de kennis en de praktische toepassing van de hulpwetenschappen, historische methodologie en heuristiek.

Geografisch bestrijkt het onderzoeksveld ruw geschetst de regio van de Zuidelijke Nederlanden in wisselwerking met de omliggende gebieden. Thematisch is het onderzoek naar Kerk en maatschappij op twee pijlers gestoeld. Enerzijds worden de relaties geëxploreerd tussen kerkelijke en wereldlijke machthebbers tijdens de vroege en volle middeleeuwen via de studie van voogdij en patronaat van kloostergemeenschappen, en van de oprichting en hervorming van kanonikale instellingen. Ook de studie van de impact van kerkelijke straffen op de lekenwereld valt onder deze onderzoeksthematiek. Anderzijds spitst het onderzoek zich toe op laatmiddeleeuwse religieuze praktijken in parochiale en monastieke stedelijke milieus en op heiligenverering en hagiografische collectievorming in kringen van de Moderne Devoten.

Het onderzoek naar stadsgeschiedenis focust op de sociale en politieke geschiedenis van de stad, en de ruimtelijke ontwikkeling van steden. De centrale vraagstelling is daarbij hoe bepaalde groepen in de stad de ruimte beheren, de stedelijke gemeenschap besturen, en onderlinge conflicten oplossen. Sociale theorievorming, historische geografie, toponymie en andere disciplines worden in dit onderzoek aangewend om na te gaan hoe de middeleeuwse stadsbewoner de politiek in de stad naar zijn hand zette en de stedelijke ruimte op een beslissende manier heeft ingericht. De instellingen en de geografie van de hedendaagse stad dragen hiervan nog steeds duidelijke sporen.