De Onderzoeksgroep Geschiedenis van de Nieuwe Tijd richt zich grofweg op de periode van het midden van de vijftiende eeuw tot het einde van de achttiende eeuw. Daarnaast gaat de aandacht vooral uit naar die regio's die onder het gezag vielen van de vertegenwoordigers van de Habsburgse monarchie, met de klemtoon op de toenmalige Zuidelijke Nederlanden, het Iberisch schiereiland en de overzeese kolonies.
De grote inhoudelijke diversiteit van het onderzoeksteam zorgt er voor dat tal van historische thema's aan bod komen.
Belangrijk aandachtspunt zijn de ontwikkelingen binnen de Kerk en de religie in de Nieuwe Tijd. Deze periode wordt enerzijds gekenmerkt door turbulente fasen van godsdienstoorlogen, vervolgingen van heksen en ketters en een streng optredende inquisitie, maar valt anderzijds ook op door een intern veranderende godsdienstbeleving. Het katholicisme in de Zuidelijke Nederlanden, de contrareformatie en het jansenisme vormen hiervan enkele voorbeelden.
De niet-religieuze belevingswereld van de vroegmoderne mens wordt eveneens belicht; waar moest men om lachen of waarom juist niet? En hoe stond men tegenover exotische nieuwigheden die vanuit de overzeese wereld de samenleving binnenslopen? Hoe sprong men om met luxeproducten zoals boeken en kunstwerken? En wat leren vroegmoderne (privé)-bibliotheken en kunstverzamelingen over de verspreiding van kennis en de circulatie van kunst?
Maatschappelijke fenomenen zoals de hofcultuur en het onderwijs komen daarnaast eveneens aan bod. Politieke gebeurtenissen die vaak de aanleiding waren van onderlinge diplomatieke betrekkingen tussen de Europese en de overzeese regio's, vormen eveneens pijlers binnen het historisch onderzoek. Verder wordt ruim aandacht besteed aan sociaal-economische geschiedenis, met onder meer onderzoek naar het gedrag van adel en middengroepen, de voortschrijdende verstedelijking en het consumptiegedrag van de bevolking.
Demografische aspecten zoals de toename van nieuwkomers in de steden en hun (on)bewuste strategieën om te integreren, worden eveneens onderzocht.
De economische ontwikkeling in de Nieuwe Tijd maakt daarnaast ook financiële en monetaire geschiedenis tot onderzoeksthema's binnen de eenheid.
Geschiedenis is een discipline die gekenmerkt wordt door een uitgebreid scala aan onderzoeksmethoden. Afhankelijk van het soort historische bron geldt een kritisch-literaire benadering of eerder een kwantitatieve en statistische aanpak. Binnen de opleiding wordt hier dan ook ruim aandacht aan besteed.
